Trụ đá Ashoka: Khám phá nguồn gốc và ý nghĩa

Vua Ashoka (304-232 TCN), một vị vua Phật tử, đã có những đóng góp to lớn cho Phật giáo và đất nước Ấn Độ. Ông là vị vua thứ ba của triều đại Mauryan, sinh năm 304 TCN tại thành Hoa Thị (Sagala), kinh đô Kalinga Gandhara. Vua Ashoka được mệnh danh là vua vĩ đại nhất của Ấn Độ, đã cai trị một đế chế rộng lớn từ 273 TCN đến 232 TCN.

Trong quá trình lên ngôi và trị vì, vua Ashoka đã thực hiện nhiều chiến dịch mở rộng lãnh thổ, đẩy xa đất nước Ấn Độ đến Pakistan, Bangladesh, Afghanistan và Iran. Tuy nhiên, những cuộc chiến này đã để lại hậu quả là hàng loạt cuộc chiến tranh đẫm máu và đau khổ.

Sau 10 năm trị vì, vua Ashoka đã cải tà quy chính và trở thành một vị vua hộ trì Phật giáo. Ông đã lập nhiều bia đá và trụ đá tại các thánh tích mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã từng dạy. Những trụ đá, bia ký và pháp dụ Ashoka này được lưu giữ tại các bảo tàng ngày nay và thể hiện sự tôn kính và ngưỡng mộ của ông đối với Đức Phật và Đạo Phật.

Trong số đó, trụ đá Ashoka với bốn sư tử là biểu tượng nổi bật nhất. Trụ đá này được vua Ashoka cho khắc dựng tại Sarnath, nơi Đức Phật đã thuyết giảng lần đầu tiên và thành lập tăng đoàn. Trụ đá này có chiều cao 50 feet (15.24 mét) và được khắc dòng chữ “không ai được gây chia rẽ trong tăng đoàn”. Đặc biệt, trụ đá này có đầu trụ là bốn sư tử dựa lưng vào nhau, đặt trên một trụ ngắn tròn. Trên trụ ngắn này có bốn bánh xe chuyển pháp luân, mỗi bánh xe gồm 24 căm, xen kẽ với bốn con vật xung quanh: một con voi, một con bò đực, một con ngựa và một con sư tử.

Bốn con vật trên trụ đá này tượng trưng cho bốn giai đoạn trong cuộc đời của Đức Phật. Voi tượng trưng cho giấc mơ của hoàng hậu Maya, mẹ của Đức Phật. Con bò đực tượng trưng cho sự hạnh phúc của thái tử khi còn sống trong hoàng cung. Con ngựa tượng trưng cho việc tìm kiếm giải thoát khỏi khổ đau của nhân loại. Và con sư tử tượng trưng cho cuộc đời hành đạo viên mãn của Đức Phật.

Trụ đá bốn sư tử của Ashoka tại Sarnath vẫn tồn tại ngày nay. Phần thân trụ và đầu trụ đá này được lưu giữ tại viện bảo tàng Sarnath. Ngoài ra, hình ảnh trụ đá này còn xuất hiện trên quốc huy, tiền giấy, tem thư, đầu giấy viết thư của các cơ quan nhà nước và trên hộ chiếu của người dân Ấn Độ.

Biểu tượng trụ đá bốn sư tử của Ashoka tại Sarnath không chỉ là một phần của lịch sử Phật giáo Ấn Độ mà còn là biểu tượng quốc gia và tâm hồn của người dân Ấn Độ hiện đại.

Hãy tìm hiểu thêm về trụ đá Ashoka và sự tôn kính của người Ấn Độ đối với Đức Phật và Đạo Phật.