Ăn Chay: Quan Điểm Phật Giáo Nguyên Thủy và Đại Thừa

Phật giáo Nguyên Thủy
Ăn chay là một phần của việc thực hành giáo pháp. Nguồn ảnh: Internet

Có nhiều quan điểm khác biệt về vấn đề ăn chay trong Phật giáo từ xưa cho đến nay. Vấn đề này không thể dễ dàng giải quyết do sự khác nhau về truyền thống và tập quán của từng trường phái cũng như căn cơ của từng cá nhân. Tuy nhiên, ta có thể cùng nhìn nhận và học hỏi từ quan điểm của Phật giáo Nguyên Thủy và Đại Thừa để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của ăn chay.

Ăn Chay theo Quan Niệm Phật Giáo Nguyên Thủy

Phật giáo Nguyên Thủy tin rằng tồn tại nhiều cách ăn, và cách ăn nào cũng được, miễn là cơ thể đủ sức khỏe để thực hiện giáo pháp. Tuy nhiên, ăn chay mà thân thể yếu đuối và tinh thần suy sụp sẽ gây hại cho tu hành. Phật giáo Nguyên Thủy cho rằng Đức Phật không đặt mối quan tâm lớn vào việc ăn chay, mà quan trọng hơn là sự trong sạch và thanh tịnh của tâm khẩu ý. Nếu thân khẩu không lành mạnh, ý chứa gươm đao, và giới luật không được tuân thủ, thì không thể gọi đó là ăn chay.

Phật giáo Nguyên Thủy
Phật giáo Nguyên Thủy tin rằng ăn cách nào cũng được, tùy duyên mà ăn cho có đủ sức khỏe để hành trì giáo pháp. Nguồn ảnh: Internet

Đức Phật và những đệ tử của Ngài thường ăn theo truyền thống khất thực, không chọn lấy, mà “ăn để sống, để hành đạo”, chứ không phải “sống để ăn, để thụ hưởng”. Mục đích căn bản của đạo Phật là tránh làm điều ác, làm việc lành và giữ tâm trong sạch. Sự giác ngộ và giải thoát không phải xuất phát từ việc ăn chay hay ăn thịt, mà xuất phát từ sự trong sạch của tâm khẩu ý. Tất cả những việc có hại đối với thân tâm, gia đình, xã hội, quốc gia, nhân loại, và tất cả chúng sinh hữu tình đều bị chi phối bởi năm giới luật căn bản, trong đó giới cấm sát sanh là giới cấm đầu tiên của đạo Phật.

Ăn Chay trong Kinh Điển Đại Thừa

Trong các kinh điển của Đại Thừa, không có một kinh nào mà Đức Phật cho phép ăn thịt. Ngược lại, Đức Phật đã nói rõ việc cấm ăn thịt. Điều này dễ hiểu vì từ kinh điển của Đại Thừa, Đức Phật đã công bố rằng tất cả chúng sinh đều bình đẳng và có tính giác, và tất cả chúng sinh đều sẽ giác ngộ trong tương lai. Trong kinh Lăng Già, Đức Phật nói rằng không thể có những người tu Chánh Pháp nhưng vẫn ăn thịt và cho phép người khác ăn thịt. Như vậy, ăn thịt là tuyệt đối bị cấm.

Phật giáo Đại Thừa
Ăn chay là một phần của việc thực hành giáo pháp. Nguồn ảnh: Internet

Trong kinh Lăng Nghiêm, Đức Phật cũng nhắc lại việc cấm ăn thịt và lưu ý rằng những người ăn thịt sẽ chìm đắm trong biển khổ, không thể tránh khỏi luân hồi. Vì vậy, ăn chay không chỉ là một phần của việc thực hành giáo pháp mà còn là một cách để thực hiện giới luật cấm sát sinh và hạnh từ bi. Đây là tinh lý thiết yếu và quan trọng của cả hai trường phái Nguyên thủy và Đại thừa. Đối với những người tu tập, ăn chay là một phương thức thường xuyên gieo trồng hạt giống từ bi và phát triển tâm từ bi đối với tất cả chúng sinh.

Theo Tâm Diệu, ăn chay không chỉ là một phần của việc tu tập giáo pháp mà còn là sự phát triển tâm từ bi và lòng từ bi đối với tất cả chúng sinh. Bằng việc tuân thủ giới luật căn bản và thực hiện các hành vi từ bi hàng ngày, chúng ta có thể tiếp cận với sự giác ngộ và giải thoát.

Mặc dù có những khác biệt về quan điểm và cách tiếp cận, ăn chay vẫn là một phần quan trọng của việc tu hành giáo pháp trong Phật giáo. Quan trọng hơn cả là lòng từ bi và sự cảm thông đối với tất cả chúng sinh.