Quy y Tam bảo: Hành trình trở thành người Phật tử chính thức

Thực đơn

Quy y Tam bảo là một nghi lễ quan trọng trong đạo Phật, mang ý nghĩa định hướng và giác ngộ từ “phật tử cảm tính” thành “phật tử đúng pháp”. Đây là thời khắc thiêng liêng để chúng ta chính thức trở thành người Phật tử, nương tựa vào ba ngôi báu của nhà Phật và tiếp nhận cương lĩnh về cách sống đạo đức. Quy y Tam bảo giúp chúng ta biết cách tự tạo ra và gìn giữ phước báu cho riêng mình, để cuộc sống trở nên an vui, bình an ở hiện tại và sau này.

Ý nghĩa của Quy y Tam bảo

Quy y Tam bảo có nghĩa là trở về nương tựa ba ngôi báu của đạo Phật: Nương tựa Phật (trí tuệ giác ngộ), nương tựa Pháp (Tam Tạng giáo điển) và nương tựa Tăng (hòa hợp, tăng đoàn). Quy y Tam bảo mang lại sự lợi lạc cho cuộc sống hiện tại. Để quy y, chữ “quy” có nghĩa là “trở về” và chữ “y” nghĩa là “nương nhờ” hoặc “làm theo”. Quy y Tam bảo là việc nương nhờ vào uy lực của Tam bảo để đạt được an ổn vô hạn của tâm thức và thoát khỏi khổ đau. Ngoài ra, để trở thành người Phật tử chính thức, chúng ta cũng cần hiểu rõ năm giới: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối và không uống rượu.

Tuy nhiên, giữ trọn vẹn cả năm giới là một nhiệm vụ khó khăn đối với người mới quy y. Vì vậy, đức Phật từ bi khuyến khích chúng ta giữ càng nhiều giới càng tốt và tùy thuộc vào điều kiện mà tự phát nguyện giữ được bao nhiêu giới. Điều này thể hiện lòng từ bi của đức Phật và cho phép chúng ta linh hoạt trong tu tập, tránh cứng nhắc để con đường tu tập ngày càng tiến xa và đạt được nhiều thành quả tốt đẹp nhất.

Nghi thức Quy y Tam bảo

Quy y là buổi lễ quan trọng nhất trên đường tu tập của Phật tử. Trước buổi lễ, chúng ta cần chuẩn bị thể xác và tinh thần. Thân phải được tắm rửa sạch sẽ, trang phục chỉnh tề, và tâm hồn hân hoan vui vẻ, hướng về Tam bảo. Còn tâm, chúng ta cần ba phen sám hối, cho ba nghiệp được thanh tịnh. Nhờ sự tẩy gội trong và ngoài này, chúng ta mới xứng đáng đón nhận pháp thanh tịnh cao quý của Tam bảo.

Trong buổi lễ Quy y Tam bảo, có nhiều nghi thức như niêm hương, bạch phật, tán hương cúng dường và đảnh lễ Tam bảo. Tuy nhiên, phát nguyện “quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng” là quan trọng nhất. Bằng phát nguyện trước Tam bảo, chúng ta sẽ chính thức trở thành phật tử.

Sau khi quy y Tam bảo, thầy bổn sư sẽ truyền giới và tùy theo tâm hồn của từng phật tử mà tự phát nguyện nhận lãnh giới để tuân thủ trong đời sống hàng ngày.

Đặt pháp danh cho Phật tử

Mỗi Phật tử sau khi quy y Tam bảo sẽ có một pháp danh riêng. Từ “pháp” trong pháp danh có nghĩa là giáo pháp của Phật, gồm kinh, luật và luận (lời dạy của Phật). Còn “danh” là tên hay người có thiện cảm và quan tâm đến đạo Phật. Khi đặt pháp danh, Thầy Bổn sư cần biết thông tin như họ tên, tuổi, quê quán của người xin quy y, cùng với tín tâm và tác phong của người đó. Mỗi Thầy Bổn sư đều có một pháp danh riêng. Hệ thống truyền thừa pháp danh trong các tông phái Phật giáo Việt Nam bắt đầu xuất hiện từ khoảng thế kỷ XVII.

Đáng lưu ý, tu sĩ phải tu 6 năm trước khi nhận đệ tử và đặt pháp danh, và một năm sau đó mới được xuất gia. Sau 20 năm lên hàng giáo phẩm, tu sĩ có thể trở thành giáo sư và lập thành giáo đoàn 20 vị Tỳ kheo.

Lưu ý đối với Phật tử

Các Phật tử mới quy y cần tuân thủ đạo hành lễ, đi chùa ít nhất một tuần một lần. Chúng ta có thể chọn chùa thuận tiện và không nhất thiết phải là chùa mà chúng ta đã quy y. Ngoài ra, cần có một bàn thờ Phật tại nhà và thường xuyên đọc kinh để hiểu rõ hơn về lời dạy của Phật.

Trong việc thờ cúng, chúng ta có thể thờ tượng Phật theo ý nguyện và đặt góc tâm linh nơi yên tĩnh, tránh người qua lại. Không nên thờ Phật trong phòng ngủ, nhà bếp hoặc những nơi thiếu oai nghi.

Ngoài ra, hãy thực hiện ăn chay ít nhất hai ngày trong tháng. Nếu có thể, hãy ăn chay suốt tuần. Ưu tiên hiểu rõ rằng ăn chay không chỉ để có thêm phước mà để giữ được đạo giới và giải thoát khỏi nghiệp tội. Chúng ta cần hiểu đúng nghĩa của ăn chay là có đầy đủ rau củ, tinh bột… để có sức khỏe tốt và bền vững.

Cách hiểu chưa đúng về Quy y Tam bảo

Hiện nay, vẫn còn người hiểu sai về Quy y Tam bảo. Một số người nghĩ rằng quy y chỉ đơn giản là nhờ bậc chân tu đặt cho một pháp danh và sau đó tới chùa để xin may mắn trong cuộc sống. Hoặc nghĩ rằng chỉ người già mới đến chùa tìm hiểu Phật pháp. Cách hiểu này là chưa chính xác và có thể tạo nghiệp xấu cho bản thân.

Ngoài ra, còn người đàn ông sẽ ngại ngùng và sợ người khác chế giễu khi tham gia lễ lạy Phật. Đó là những quan niệm không đúng về Quy y Tam bảo. Quy y không đe dọa mà là một cách gieo duyên với đạo Phật. Để hướng đến Phật giáo để trau dồi đạo đức và sống thiện là một tín hiệu lành cho bản thân, gia đình và xã hội. Tuổi trẻ cần được uốn nắn sớm, nếu không hướng thiện và tu dưỡng đạo đức từ khi còn trẻ thì không thể có hạnh phúc và thảnh thơi khi trở thành người già.

Thật không đúng khi nghĩ rằng Quy y mà không làm đúng điều Phật dạy sẽ bị tội nặng hơn không quy y. Quy y và thọ năm giới là cam kết tự sửa mình và giúp mình trở nên hoàn thiện hơn. Nếu không sống theo lời dạy, không tu dưỡng đạo, làm những điều xấu thì sẽ chịu hậu quả. Quy y không phải là mối đe dọa mà là cơ hội để tu tập và có cuộc sống tốt đẹp.

Quy y Tam bảo định hướng sự cam kết mạnh mẽ của chúng ta trong cuộc đời. Bằng cách quy y, chúng ta gặt hái được những lợi ích có ý nghĩa hơn bất kỳ loại đá quý nào có thể mang lại. Đức tin trong Phật giáo phát sinh từ kinh nghiệm và lý luận tích lũy. Niềm tin này tập trung vào Tam bảo.

Đối với Phật tử, quy y Tam bảo không chỉ là một sự kiện đáng nhớ trong cuộc đời, mà còn là con đường phát triển đạo đức và tu tập.