A-tì-đạt-ma Pháp uẩn túc luận (Bản dịch Việt, Trọn bộ)

Pháp uẩn túc luận, còn được gọi là A-tì-đạt-ma Pháp uẩn túc luận, là một luận thư quan trọng trong A-tì-đạt-ma, dịch bởi Huyền Tráng. Luận này được chia thành hai thuyết chính: Xá-lợi Tử và Mục-kiền-liên. Với 12 quyển, luận này đã được dịch và xuất bản.

Nội dung của luận thư

Theo phân loại của Kimura, Pháp uẩn túc luận thuộc thời kỳ thứ hai trong ba thời kỳ phát triển của A-tì-đạt-ma. Luận thư này giải thích chi tiết các kinh phần lớn thuộc Tạp A-hàm, tương đương với các Nikāya. Nó liên quan đến các thể tài giáo nghĩa như Học xứ, bốn Dự lưu chi, bốn chứng tịnh, bốn Sa-môn quả, bốn thông hành, bốn thiền, bốn như ý túc, v.v.

Pháp uẩn túc luận lập thành một số khoa mục nhất định, bao hàm toàn bộ giáo nghĩa được trình bày chi tiết trong luận. Mỗi phẩm trong 21 phẩm của Pháp uẩn đóng vai trò là một thành tố của tổ chức, thiết lập thành một hệ thống giáo nghĩa nhất quán.

Sự quan trọng của bản dịch

Vào đầu năm 2016, bản dịch tiếng Việt của luận này đã hoàn thành chánh văn và phụ chú. Trong quá trình chuẩn bị cho xuất bản, người dịch đã nhận được một bản Sanskrit khác của luận này. Dù chỉ là những đoạn phiến rời rạc, những bản dịch này đã giúp người dịch hiệu chỉnh một số lầm lẫn trong bản dịch trước đây.

Giữa năm 2016, người dịch cũng đã hoàn thành bản thảo tiếng Việt của luận này để phục vụ cho việc giảng dạy cho Tăng ni lớp Phật học Đa Bảo. Qua quá trình này, cũng có cơ hội để điều chỉnh văn ngữ của bản dịch để phù hợp với độc giả tiếng Việt.

Tầm quan trọng của việc dịch và phổ biến

A-tì-đạt-ma là kho tàng giáo nghĩa với mục tiêu chính là giải thoát. Vì vậy, ngôn ngữ của nó đòi hỏi tính khúc chiết cao và mang sắc thái triết học đặc thù của hệ thống A-tì-đạt-ma. Vì vậy, không phải bản dịch A-tì-đạt-ma nào cũng dễ dịch.

Trong nước ta, nhiều luận thư thuộc hệ A-tì-đạt-ma truyền thống Nam phương đã được dịch và phổ biến rộng rãi trong gần nữa thế kỷ. Tuy nhiên, các luận thư của truyền thống Thuyết nhất thiết hữu bộ chỉ mới được dịch một số ít. Nhận thấy tầm quan trọng của Pháp uẩn túc luận và mong muốn các luận thư Hữu bộ được biết đến rộng rãi hơn, người dịch đã nỗ lực hiệu chỉnh toàn bộ bản dịch để phổ biến đến độc giả hữu duyên.

Kết luận

Trong phần cuối của sách, người dịch đã đính kèm hai thủ bản Sanskrit và bản Tây Tạng để độc giả có thể đối chiếu và tiếp cận với các truyền bản khác. Điều này giúp các độc giả Hán văn Pháp uẩn và các vị giảng luận A-tì-đạt-ma tiếp cận với các truyền bản khác, để nhận thức của họ gần với bản gốc hơn.

Dù có những bất toàn, người dịch nhận trách nhiệm và sẽ bổ túc trong các bản in sau.

Phước Nguyên (Thư Viện Hoa Sen)